Lees een Boek met Stijn de Vries

RNI-Films-IMG-4DE8A4CA-351B-4D6D-96ED-A8191BEFF832.JPG

Met literair agent Stijn kun je twee uur lang over boeken praten en uiteindelijk nog steeds tijd tekort komen om alle literaire onderwerpen aan te snijden. Hij geeft de beste boekentips op zijn Instagram en heeft schrijvers Dave Eggers en David Sedaris meerdere keren gezien. Dit keer: Lees een boek met Stijn de Vries.

Afgelopen zomer was ik voor Lees een Boek op een literair event dat werd georganiseerd door Richard Nagel. Het was die dag bloedheet. Ik was net mijn zoveelste glas muntwater aan het inschenken toen Richard naast me kwam staan en fluisterde: ‘Weet je wel die literair agent StenLesFruits van Instagram? Hij heeft een uur geleden onder een post op jouw account aangegeven dat hij onderweg was.’
Ik zette de kan water op tafel en keek hem aan. ‘Hierheen?’
‘Ja. Dat is hem volgens mij.’ Richard gaf een klein knikje naar voren met zijn hoofd in de richting van Stijn.

Ik kan me niet meer herinneren wat ik precies tegen Stijn zei toen ik mezelf voorstelde als ‘Charlie van Lees een Boek’. Ik kan me nog wel herinneren dat we het die dag hebben gehad over Stephen Fry’s Mythos en Neil Gaiman’s Norse Mythology. We spraken over onze favoriete boeken, schrijvers en de literaire wereld. De maanden die hierop volgden gaven we elkaar zo nu en dan leestips via Instagram en
GoodReads. In oktober bezocht ik Stijn en zijn boeken in Utrecht, om hem te ondervragen aan de hand van zijn boekenkast voor Lees een Boek met...

RNI-Films-IMG-75441846-C372-4D67-8A1A-BE01D4D942FF 2.jpg

C: Wauw, wat een mooie boekenkast!
S: Hij was twee keer zo groot, maar toen ik ging verhuizen heb ik de boeken waarvan ik wist dat ik ze nooit meer zou gaan lezen weggedaan. Ik heb ze aan vrienden gegeven en naar de kringloop gebracht.
C: Dapper. Gaf dat een bevrijdend gevoel?
S: Ja, het is wel een fijn idee dat ik nu kan zeggen dat ik écht alle boeken heb gelezen die hier staan.
C: The Great Gatsby heb je niet gelezen.
S: *Lacht*. Oké, bíjna alle boeken dan, hoe weet je dat trouwens?
C: De kaft is nog niet gebroken.
S: Aha! Soms zeg ik weleens tegen mensen dat ik een bepaald boek heb gelezen, terwijl dat niet zo is. Als ze dan opeens langskomen, breek ik voor hun bezoek nog even de kaft, zodat ik niet door de mand val, haha.

C: Je bent literair agent bij Schönbach Literary Agency. Kun je uitleggen wat jouw baan precies inhoudt?
S: Als literair agent ben je op zoek naar schrijftalent. Vergelijk het met de voetbalscouts die vroeger aan de rand van het voetbalveld stonden. Zo sta ik soms bij literaire evenementen waar jonge, nog niet gepubliceerde schrijvers optreden. Daarnaast verkopen we voor onze buitenlandse cliënten vertaalrechten van boeken aan Nederlandse uitgeverijen.
C: Vet!
S: Hiervoor was ik redacteur bij Lebowski. Je bent als literair agent een stuk commerciëler dan als redacteur. Een redacteur is idealiter alleen bezig met z’n auteurs en het vertaalde werk. Als agent treed je meer naar buiten, je praat met mensen, overtuigt ze dat bepaald werk of bepaalde uitgevers bij hen passen, je bent echt aan het verkopen.

RNI-Films-IMG-C0CE0108-4D06-4377-9B6B-37A8F7084C65 2.jpg

C: Ik bekijk ondertussen je boekenkast. Het valt me op dat je een complete verzameling hebt aan Batman Comics.
S: Ja! Ik las een paar jaar geleden pas mijn eerste comic. Ik had een interview in The Guardian gelezen met een jurylid van de Man Booker Prize, die het volgende zei over Batman: Death of the Family: ‘als comics mee konden doen aan de Man Booker Prize had ik deze op de shortlist gezet.’
C: Dat zegt wel iets. Wat is er zo goed aan?
S: Het verhaal zit enorm goed in elkaar en de illustraties zijn briljant. Het hele concept van comics vond ik trouwens altijd doodeng, omdat het oneindig is. Dit was één van de redenen waarom ik er eerder niet aan wilde beginnen. Batman is bedacht in 1939, hij gaat nooit dood. Soms lijkt het er even op, maar hij komt altijd weer terug. Wanneer je een boek uitleest is het verhaal ook gewoon klaar, dat brengt meer rust.

C: Oké, dus je las geen comics als kind. Wat las je wel?
S: Ik las altijd al veel, fietste elke week naar de bibliotheek, maar de eerste boeken die ik zelf kocht waren de Pietje Bell-serie, en daarna natuurlijk Harry Potter.
C: Yes!
S: Mijn diepgewortelde liefde voor lezen is denk ik écht begonnen bij Harry Potter. De boeken kwamen in Nederland uit toen ik elf jaar was, Harry was ook elf toen hij naar Hogwarts ging. De nieuwe boeken lagen rond Sinterklaas in de winkel en ik kreeg ze elk jaar op pakjesavond. Zodra ik het cadeaupapier eraf had gescheurd rende ik naar boven, naar mijn kamer en begon ik te lezen.
C: Tot diep in de nacht met een zaklamp onder de dekens?
S: *Lacht.* Ja. De batterijen van die zaklamp waren op de één of andere manier altijd bijna op, waardoor ik de lamp steeds dichterbij het boek moest houden om de letters van elkaar te kunnen onderscheiden. Ondertussen was ik ook nog aan het opletten of ik mijn ouders in de hal hoorde.
C: *Lacht*. En als die er dan waren, deed je snel je zaklamp uit, de dekens over je hoofd en ging je stokstijf in je bed liggen, terwijl je hart als een razende bonkte door de adrenaline.
S: Precies. Dat was Harry Potter voor mij.
C:
Ik was vijf toen The Philosopher's Stone uitkwam, zeven toen ik hem ging lezen.  Ik was altijd bang dat Harry dood zou gaan, maar stelde mezelf gerust met de gedachte dat ik achter liep met het lezen van de boeken. Ik dacht dan: er zijn sowieso nog twee boeken hierna, dus tot die tijd moet hij blijven leven.
S: Dat is een stuk rustiger lezen, ik wist dus nooit of hij dood zou gaan. Hey, ik heb trouwens Harry Potter sokken aan.
C: Oh wauw!
S: *Lacht*. Ik heb daar niet over nagedacht vanochtend toen ik ze aantrok. Dit is puur toeval.
C: Het zijn Slytherin sokken, zit je bij Slytherin?
S: Nee Hufflepuff. Ik wist altijd zeker dat ik bij Gryffindor hoorde, tot ik de test via Pottermore deed. Maar ik heb er vrede mee. Hufflepuff zit naast de keuken van Hogwarts, dus dat is ideaal. Bij welk huis zit jij?
C: Gryffindor SLASH Ravenclaw.
S: Je kunt geen SLASH zijn.
C: Volgens de Buzzfeed-testen ben ik SLASH.
S: Je moet de test via Pottermore doen, dat is de originele, de Buzzfeed-testen zijn nep.
C: *Lacht*. Goed *.
*Stijn had gelijk, je kunt geen SLASH zijn als het op Hogwarts Houses aankomt. Volgens de Pottermore-test hoor ik bij Ravenclaw.

C: Wie is je favoriete auteur?
S: Marlon James.
C: En welk boek van hem vind je het mooist?
S: A Brief History of Seven Killings. Je volgt talloze personages in de aanloop naar de mislukte moordaanslag op Bob Marley, die wordt in dit boek trouwens niet bij zijn naam genoemd, maar aangeduid als The Singer. Dit heeft James expres gedaan, hij wilde er op geen enkele manier non-fictie van maken. Eén van de personages die je volgt is een jongetje van een jaar of twaalf. Hij heeft een nare jeugd gehad, raakt verstrikt in één van de bendes die Marley wil vermoorden. Dat jochie gaat aan de drugs, raakt verslaafd aan vrouwen...
C: Oh shit.
S: Samen met een aantal andere jonge jongens werd hij klaargestoomd om Bob Marley te vermoorden. Maar na de aanslag waren ze natuurlijk getuigen en moesten ze dood. Het jochie waar ik net over vertelde wordt na de aanslag levend begraven. Dat is voor mij de beste scène die ooit is geschreven.
C: Klinkt vooral nogal bruut.
S: Ondanks dat dat jochie een enorm nare jeugd had, had hij wel ideeën over hoe een gelukkige jeugd eruit zou moeten zien. Terwijl hij daar in de kuil ligt en het zand op hem wordt gegooid zit je in zijn hoofd. Zijn eerste gedachten zijn: ‘Fuck jullie, ik kom hier wel uit en dan maak ik jullie allemaal af, jat ik al jullie geld en doe ik het met jullie vrouwen’.
Langzamerhand wordt hij steeds meer kind, en denkt hij aan Captain America en brandweerautootjes. Zo heftig.
C: Wauw, de lagen worden afgepeld, zoals het afpellen van een ui. Dat is enorm knap om te doen als schrijver.
S: Ja! Het is echt mijn favoriete auteur ooit.

RNI-Films-IMG-D181342C-9F64-477E-A5DA-BFEECF02E97F 2.jpg

S: Over favoriete schrijvers gesproken, ik zag laatst trouwens David Sedaris!
C: Niet? Alweer? Waar? Wanneer?
S: Ik zat in de trein terug vanuit de boekenbeurs in Frankfurt. Toen ik hem zag ging er van alles door mijn hoofd: ik heb aan zijn boek gewerkt, moet ik nu iets zeggen, wat als ik iets stoms zeg, wat als ik zoiets stoms zeg dat ik in één van zijn verhalen terecht kom. Uiteindelijk heb ik maar gewoon vriendelijk naar hem geknikt, haha.
C: Ah, jammer. Ik ben gek op hem. Niet op al zijn verhalen trouwens. Vooral zijn oudere werk vind ik te gekunsteld. Maar zijn nieuwste boeken ken ik ondertussen door en door en hebben een rustgevende werking op me. Ik val zelfs elke avond in slaap door te luisteren naar het audioboek Theft By Finding.
S: Waar ik aan heb meegewerkt! Aan de vertaling dan.
C: Ja! Ik heb dat boek tientallen keren gelezen en geluisterd, ik kan het meepraten.
S: David Sedaris heeft zo’n bijzondere stem.
C: Hij schrijft vaak dat, wanneer hij aan de telefoon is met iemand, die persoon denkt dat hij een vrouw is. In één van zijn verhalen staat hij met pech langs de weg, belt de wegenwacht en de man aan de andere kant van de lijn zegt: ‘We’ll be right there sweetie!’
S: *Lacht*.

C: Hey, ik zie een feministisch boek staan in je kast, Difficult Women van Roxane Gay.
S: Dit was zo’n boek waarvan ik dacht: Shit, Charlie komt straks en het is wel heel zichtbaar dat ik die nog niet heb gelezen, zal ik de kaft breken?
C: *Lacht*. Ik heb die zelf ook niet gelezen.
S:
Ik ben de laatste jaren wel echt afgestapt van de boeken die geschreven zijn door de typische hetero witte mannen. Het slaat natuurlijk nergens op om dat zo te zeggen: ‘ik lees geen werk van witte hetero mannen’. Ik bedoel, ik ben zelf een witte hetero man.
C: *Lacht.*
S: De bekende klassiekers zijn veelal geschreven door witte mannen. Die boeken gaan vaak over  ingewikkelde huwelijken, overmatig drank- en drugsgebruik, hartzeer waar ze maar in blijven zwelgen. Begrijp me niet verkeerd, die dingen zijn ook niet makkelijk maar...
C: ...Get your shit together.

RNI-Films-IMG-DC22813E-63D4-4EFE-A298-C178BBA7C8A5.JPG

S: Precies. Er zijn meer verhalen die verteld moeten worden, belangrijke verhalen. Ik vind het interessant wanneer schrijvers telkens met iets nieuws komen, met nieuwe verhalen, nieuwe invalshoeken. Ik ben wel klaar met schrijvers van zogenaamde classics; J.D. Salinger, Charles Bukowski, Jonathan Franzen, Jack Kerouac...
C: ...Philip Roth, Nabokov, Hunter S. Thompson. Er valt sowieso een boel te zeggen over klassiekers. Ik heb het idee het lezen van classics een soort statussymbool is geworden, dat je bij een elite groep hoort als je ze leest. Alsof je alleen dan iets mag zeggen over literatuur en dat de mensen die liever chicklits lezen hun mond moeten houden.
S: Sommige classics zijn heel goed of waren heel belangrijk voor de tijd waarin ze werden geschreven en uitgegeven, Jack Kerouac heeft met On The Road echt een tijdsbeeld gecreëerd.
C: Precies, dat was in de conservatieve, benauwde jaren vijftig nodig. Maar wat mensen soms vergeten te vermelden is dat On the Road in drie weken is geschreven en dat dat te lezen is.
S: Het was heel tof in 1957, als wij toen jong waren geweest waren we waarschijnlijk groot fan maar nu in 2018 denk ik vooral: waar ben je mee bezig joh?

C: Oké, laatste vraag Stijn. Welke drie boeken moeten alle volgers van Lees een Boek lezen?
S: Sowieso A Brief History of Seven Killings van Marlon James.
C: Sowieso.
S: En verder: Wolf Hall van Hilary Mantel en Song of Achilles van Madeline Miller.

Stijn de Vries (1989) is sinds 2017 werkzaam als literair agent bij Marianne Schönbach Literary Agency. Hij heeft in 2013 zijn Bachelor of Arts, Spaanse Cultuur en Taal afgerond. Hierna is hij de Master Literatuur en Cultuurkritiek gaan volgen aan de Universiteit Utrecht. Tijdens zijn studie liep hij stage bij Uitgeverij Lebowski. Na het behalen van zijn diploma bleef hij bij Lebowski; eerst als assistent van uitgever Oscar van Gelderen en vervolgens als acquirerend redacteur vertaalde fictie. Als literair agent vertegenwoordigt Stijn zowel internationale agentschappen en uitgeverijen als Nederlandse auteurs.

 

Bestel de boeken uit het gesprek met Stijn