LEES EEN BOEK’s literatuurlijst voor Nederlands

Alle leden van onder de zestien hadden een speciale ledenpas bij mijn lokale bibliotheek. Met deze pas kon je zes boeken per keer mee naar huis nemen. Omdat ik zes boeken te weinig vond gebruikte ik de pas van mijn moeder, zodat ik er twaalf per keer mee kon nemen. Mijn verlanglijstjes begonnen steevast met ‘boeken’. Op de basisschool liep ik een rekenachterstand op van vier jaar, omdat ik taal en lezen prefereerde boven cijfers*. Mijn liefde voor lezen was — zo leek het — onvergankelijk.

In mijn laatste twee jaar van de havo begon deze liefde te wankelen toen ik in aanraking kwam met ‘De lijst’. Voor Nederlands moesten we een x-aantal boeken van ‘De lijst’ lezen, voor het eind van het examenjaar. Deze methode heeft het doel de literatuurkennis van pubers te vergroten en de literaire interesse aan te wakkeren, maar slaat de plank volledig mis zolang ‘De lijst’ suggereert dat leerlingen Max Havelaar en De avonden moeten lezen.

Vernieuw ‘De lijst’ en laat scholieren de boeken lezen die aansluiten op hun belevingswereld. Zorg ervoor dat ze de verhalen lezen waar ze zichzelf in herkennen en waardoor ze worden opgeslokt, zonder dat ze het in de gaten hebben. En laat hen in eerste plaats zélf een boek kiezen dat ze willen lezen. En wanneer ze inspiratieloos door de bibliotheek sloffen, hebben ze altijd nog de ‘De lijst’ om op terug te vallen.

LEES EEN BOEK heeft vast een begin gemaakt voor een vernieuwde leeslijst:

de goede zoon

De goede zoon, Rob van Essen

In een wereld waar invoering van het basisinkomen heeft gezorgd voor lethargie en reizen twee mannen af naar het zuiden met een geheime opdracht. De één heeft net zijn moeder begraven. De ander kent het echte doel van de reis.

red ons maria montanelli

Red ons, Maria Montanelli, Herman Koch

Het zogenaamd moderne en liberale Montanelli Lyceum, waar kinderen ‘ontzettend creatief’ moeten zijn en leraren het veel te goed bedoelen, staat centraal in deze angstaanjagend herkenbare roman. Wanneer een zwakbegaafde jongen voor de ogen van de verteller verdrinkt, wordt deze van school gestuurd. Zijn hierop volgende aanklacht tegen een omgeving waarin geld de maatstaf van alle dingen is geworden is tragisch, omdat hij ondanks zijn kritiek toch duidelijk een product blijft van het door hem zo gehate milieu.

9789492478375_bcovrjpg-750x0-c-default.jpg

En we noemen hem, Marjolijn van Heemstra

Op 5 december 1946 wordt in Den Haag een bom bezorgd, verpakt als sinterklaassurprise. Drie ‘foute Nederlanders’ komen om het leven. Brein achter de aanslag is een verre oom van Marjolijn van Heemstra. In de familie groeit de aanslag uit tot een heldendaad. Op haar achttiende krijgt Marjolijn een ring die van deze ‘bommenneef’ was — met het verzoek haar eerste zoon naar hem te vernoemen. Als ze jaren later in verwachting is, begint ze een zoektocht naar het ware verhaal achter de Sinterklaasmoorden. Met de buik groeit ook de twijfel: was bommenneef een held of een ordinaire misdadiger?

img.jpeg

De avond is ongemak, Marieke lucas rijneveld

Een gereformeerd boerengezin wordt getroffen door de dood van een kind. Door de ogen van Jas, die zich ophoudt in het niemandsland tussen kindertijd en volwassenheid, zien we hoe de familieleden elk op hun eigen manier omgaan met het verlies.

vdi9789023483151.jpg

dorst, esther gerritsen

Als haar moeder tussen neus en lippen door vertelt dat ze niet lang meer te leven heeft, voelt dochter Coco zich verantwoordelijk. Ze trekt bij haar moeder in. De zieke vrouw verdraagt de aanwezigheid van Coco omdat van een moeder nu eenmaal begrip en geduld wordt verwacht.

9789044629866_covrjpg-750x0-c-default.jpg

gebrek is een groot woord, nina polak

Nadat Skip zeven jaar lang op zee heeft gereisd reist ze terug naar Amsterdam. Ze treft een stad aan waaraan de tijdgeest knaagt. In de overbevolkte, overbekende straten van Amsterdam valt bovendien niet te ontsnappen aan de sporen van twee verloren liefdes: een man en een moeder, die allebei tevergeefs hebben geprobeerd om Skip de tragedie in te trekken.

9789059364516_bcovrjpg-750x0-c-default.jpg

naar de overkant van de nacht, jan van mersbergen

Het is carnaval. In de drukke straten van Venlo en in de volle cafés en bars houdt Ralf minutieus zijn score bij van biertjes, jenever en andere opwekkende middelen. Hij ontdekt dat het feest niet alleen gaat over drank en seks in een donker portiek. Af en toe denkt hij aan thuis, aan zijn vriendin Sara en haar kinderen. Sara, die als schoolmeisje al verliefd op hem was. En die hij zevenentwintig jaar later weer tegenkomt als alleenstaande moeder met vier kinderen. Hij trekt bij haar in en gaat met haar de kinderen verzorgen.

vergeet de meisjes

vergeet de meisjes, alma matthijsen

De Amerikaanse journalist Fields reist met enige tegenzin naar Voorhorst om de beroemde schrijver Iris Kouwenaar te interviewen. Al gauw wordt hij overrompeld door een fascinatie voor de raadselachtige relatie tussen Iris en haar huisgenoot Kay.

de helaasheid der dingen

de helaasheid der dingen, dimitri verhulst

In ‘De helaasheid der dingen’ keert de schrijver terug naar zijn geboortegrond in Reetveerdegem. Het boek is zowel een gevoelige ode aan als een hilarische afrekening met het dorp van een jeugd. We maken kennis met zijn vader, Pierre, die zijn paar uur oude zoontje in een postzak op zijn fiets langs alle kroegen van het dorp rijdt om hem aan zijn vrienden te tonen; zijn grootmoeder, wier nachtrust al te vaak verstoord wordt door de politie als die weer eens een van haar dronken zonen thuis komt afleveren; en niet te vergeten de werkloze nonkels Potrel, Herman en Zwaren, voor wie een wereldkampioenschap zuipen het hoogst haalbare is en die leven volgens het adagium ‘God schiep de dag en wij slepen ons erdoorheen’.

welkom in het rijk der zieken


welkom in het rijk der zieken, hanna bervoets

Na een bezoek aan de kinderboerderij met zijn oppaskind wordt Clay ziek. Hij krijgt hoge koorts en vecht voor zijn leven. Wanneer de koorts daalt is hij opgelucht. Even. Want de vermoeidheid blijft en hij krijgt last van vreselijke pijnen. Q-koortsvermoeidheidssyndroom, luidt de diagnose. Clay krijgt te horen dat zijn symptomen misschien nooit meer zullen verdwijnen. In zijn verbeten zoektocht naar genezing verliest Clay alles wat hem lief is. Behandelingen leveren weinig op, zijn relatie houdt geen stand en hij raakt volledig geïsoleerd. Zo belandt hij in het Rijk der zieken, een vreemde, parallelle wereld waar andere, ondoorzichtige regels gelden en de eindbestemming onduidelijk is.

hallo muur

hallo muur, erik jan harmens

In Hallo muur praat een man letterlijk tegen een muur. Over de jaren die achter hem liggen, waarin hij een burn-out kreeg, een echtscheiding doormaakte, een vader en een aantal beste vrienden zag overlijden én een geloofwaardig antwoord moest vinden op een alcoholverslaving.
De muur zegt niets terug, maar biedt de man wel nieuw perspectief.

onheilig

onheilig, roos van rijswijk

Via een willekeurige hotelaanbieding belandt Miguel Sluyter in de kleine Duitse stad Nieheim. Zijn leven daar bevalt hem beter dan zijn kantoorbestaan in Amsterdam. Hij keert niet terug, en maakt op zijn brommer lange tochten langs velden en door bossen. Maar dan wordt zijn moeder, die nooit om zijn nieuwe adres vroeg, ernstig ziek. Ze besluit op zoek te gaan naar haar zoon. Terwijl zij vecht tegen de hittegolf die de stad teistert, reist Miguel de tegenovergestelde richting uit.

9789492478665_bcovrjpg-750x0-c-default.jpg

brieven aan koos, tim fransen

Moeten we een gelukkig, of eerder een waardevol leven nastreven? Wat is er überhaupt van waarde, in het licht van onze eindigheid? En waarom drinken mensen wijn terwijl druivensap overduidelijk zoveel lekkerder is? Cabaretier en filosoof Tim Fransen verlaat zijn veilige plekje in de bibliotheek en trekt erop uit, vastbesloten de antwoorden te vinden op de grote vragen van het leven.

ijstijd, maartje wortel

James Dillard laat het leven over zich heen komen. Hij woont in hotels, bestelt Franse kazen en dure wijnen en gaat soms met een meisje naar bed. Maar met Marie is het anders. Voor het eerst heeft hij het idee dat er echt iets van hem gevraagd wordt.

hemel

Onder een hemel van sproeten, Alex Boogers

James Dillard laat het leven over zich heen komen. Hij woont in hotels, bestelt Franse kazen en dure wijnen en gaat soms met een meisje naar bed. Maar met Marie is het anders. Voor het eerst heeft hij het idee dat er echt iets van hem gevraagd wordt.

Welk boek zou jij graag gelezen hebben tijdens jouw middelbare schooltijd? En hoe zou jouw Nederlandse leeslijst eruit zien? Laat het weten in de comments!

Thumbnail picture: UNKnOWN via pinterst

ontvang wekelijks een boekentip